Podsumowanie dla zarządu (30 sekund):
Od 2025 r. progi obowiązkowego badania sprawozdań finansowych wzrosły o 25%. Spółka wypadająca poniżej progów ma prawo rozwiązać umowę z audytorem, ale musi powiadomić PANA. Decyzja o odwołaniu powinna być poprzedzona analizą biznesową — bank, inwestor lub plany transakcyjne mogą uzasadniać kontynuację audytu dobrowolnie. Spółki zbliżające się do progów powinny zaplanować pierwszy audyt z wyprzedzeniem.
Od 2025 r. progi obowiązkowego badania sprawozdań finansowych wzrosły o 25%. Spółka wypadająca poniżej progów ma prawo rozwiązać umowę z audytorem, ale musi powiadomić PANA. Decyzja o odwołaniu powinna być poprzedzona analizą biznesową — bank, inwestor lub plany transakcyjne mogą uzasadniać kontynuację audytu dobrowolnie. Spółki zbliżające się do progów powinny zaplanować pierwszy audyt z wyprzedzeniem.
Sprawdź — nowe progi w liczbach
Obowiązek badania dotyczy spółek, które za rok poprzedni spełniły co najmniej 2 z 3 poniższych kryteriów:
Suma bilansowa
≥ 3 125 000 EUR
ok. 13,4 mln PLN
Przychody netto ze sprzedaży
≥ 6 250 000 EUR
ok. 26,8 mln PLN
Zatrudnienie
≥ 50 osób
średniorocznie (FTE)
Progi stosuje się do danych za rok poprzedni. Nowe progi obowiązują dla roku obrotowego rozpoczętego po 31 grudnia 2024 r. Przelicznik EUR/PLN według kursu NBP z ostatniego dnia roboczego roku obrotowego poprzedzającego rok oceny.
Przykład: Spółka z przychodami 24 mln PLN i sumą bilansową 11 mln PLN oraz 45 pracownikami — nie spełnia żadnego z 3 kryteriów. Brak obowiązku badania za 2025 r.
🧮
Przelicz sam w 30 sekund
Kalkulator progu badania sprawdzi Twoją spółkę automatycznie — pobiera aktualny kurs EUR/PLN z NBP i porównuje trzy progi art. 64 UoR z podanymi danymi.
Uruchom kalkulator →Odwołać audytora czy zostać — analiza decyzyjna
| Sytuacja spółki | Rekomendacja | Uzasadnienie |
|---|---|---|
| Planowane finansowanie bankowe w ciągu 12 mies. | 🟢 Zostać z audytorem | Bank preferuje lub wymaga zbadanych danych. Audyt dobrowolny ułatwia negocjacje kredytowe. |
| Planowana sprzedaż udziałów lub M&A | 🟢 Zostać z audytorem | Zbadane historyczne dane finansowe zmniejszają zakres due diligence i zwiększają wycenę. |
| Spółka zbliża się do progów — wejdzie w obowiązek za 1-2 lata | 🟡 Rozważyć audyt dobrowolny | Wczesny audyt ujawni problemy, które potem wrócą z presją czasu. |
| Spółka stabilna, bez planów transakcyjnych, wyraźnie poniżej progów | 🔴 Można rozwiązać umowę | Brak ustawowego obowiązku. Decyzja powinna być podjęta świadomie, nie automatycznie. |
| Zmiana właścicielska lub nowy inwestor w przyszłości | 🟢 Zostać z audytorem | Historia zbadanych sprawozdań podnosi wiarygodność przy każdej transakcji. |
Podstawa prawna zmian
Zmiana wynika z nowelizacji Ustawy o rachunkowości oraz Ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym, obowiązującej od 1 stycznia 2025 r. Podniesienie progów o 25% jest implementacją unijnej dyrektywy, która ma odciążyć mniejsze podmioty z obowiązków administracyjnych przy zachowaniu standardów dla większych.
Nowe progi stosuje się po raz pierwszy do roku obrotowego rozpoczętego po 31 grudnia 2024 r. — czyli dla spółek z rokiem kalendarzowym jest to rok 2025.
Jak rozwiązać umowę z audytorem — krok po kroku
- Uchwała organu zatwierdzającego — zgromadzenie wspólników lub walne zgromadzenie podejmuje uchwałę o rozwiązaniu umowy z firmą audytorską, wskazując jako przyczynę zmianę progów ustawowych.
- Pisemne wypowiedzenie — spółka wysyła pisemne wypowiedzenie umowy do firmy audytorskiej.
- Notyfikacja PANA — zarówno spółka, jak i firma audytorska mają obowiązek osobno poinformować Polską Agencję Nadzoru Audytowego o rozwiązaniu umowy. Brak notyfikacji może skutkować sankcjami.
- Dokumentacja — zachowaj dokumentację uzasadniającą decyzję (dane finansowe potwierdzające niespełnienie progów).
Uwaga: Jeśli spółka spełniała progi za rok 2024, obowiązek badania za rok 2024 pozostaje — bez względu na nowe progi. Nowe progi stosuje się do danych za 2024 r. przy ocenie obowiązku za rok 2025.
Błędy przy decyzji o odwołaniu
- Automatyczne odwołanie bez analizy biznesowej — spółka odwołuje audytora, bo „nie musi", a 6 miesięcy później aplikuje o kredyt i bank pyta o zbadane sprawozdanie.
- Brak notyfikacji PANA — zarówno spółka, jak i audytor mają osobny obowiązek notyfikacyjny. Pominięcie jednej strony jest błędem formalnym.
- Błędne obliczenie progów — progi oblicza się na podstawie danych za rok poprzedni, nie bieżący. I w przeliczeniu na PLN według kursu NBP z ostatniego dnia roboczego roku obrotowego poprzedzającego rok oceny, nie kursu bieżącego.
- Rozwiązanie umowy w trakcie badania — umowę można rozwiązać, ale tylko po zakończeniu zlecenia za dany rok. Nie można rozwiązać umowy w trakcie trwającego badania.
Z mojej praktyki: Widziałem firmy, które automatycznie odwołały audytora po zmianie progów — bez żadnej analizy biznesowej. Trzy miesiące później właściciel zdecydował się sprzedać spółkę i okazało się, że kupujący wymaga zbadanych historycznych sprawozdań. Renegocjacja umowy z audytorem trwała 2 tygodnie, a brak historii audytowej osłabił wycenę. Decyzja o odwołaniu audytora powinna być świadoma — nie automatyczna.
FAQ
Najczęstsze pytania
Czy muszę zawiadomić PANA jeśli rozwiążę umowę z audytorem?▾
Tak. Zarówno spółka, jak i firma audytorska mają osobny obowiązek notyfikacji PANA. Dotyczy to każdego przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy, w tym rozwiązania z powodu niespełnienia progów ustawowych.
Kiedy nowe progi stosuje się po raz pierwszy?▾
Dla roku obrotowego rozpoczętego po 31 grudnia 2024 r. Przy roku kalendarzowym: oceniasz dane za 2024 r. według nowych progów, żeby ustalić obowiązek badania za 2025 r.
Co jeśli spółka jest na granicy — spełnia dokładnie 2 kryteria?▾
Spełnienie dokładnie 2 kryteriów oznacza obowiązek badania. Należy pamiętać, że dane za rok poprzedni mogą się różnić od prognoz na rok bieżący — warto sprawdzać co rok.
Chcesz omówić wpływ tego tematu na Twoją spółkę?
Umów krótką konsultację z biegłym rewidentem i sprawdź, jakie ryzyka lub działania mogą dotyczyć Twojej sytuacji.
Powiązane artykuły
Czytaj dalej
Powiązane usługi
Powiązane usługi JMFC
